Zuid-Europa staat in brand. En hoe.
Een recordaantal natuurbranden in Frankrijk. Een nationale noodtoestand in Spanje. En honderdduizenden mensen en dieren op de vlucht voor het vuur.
In de natte winter groeide de natuur razendsnel. Daarna volgden hittegolven elkaar op waardoor vegetatie uitdroogde. De natuur was als een kurkdroog kruitvat wachtend op een vonk.
En die vonk kwam. Meermaals. Er zijn tot en met juli in Frankrijk al meer natuurbranden geweest dan in heel het vorige recordjaar. Kijk mee:
In deze grafiek zie je zo drie dingen:
- wat er jaarlijks gemiddeld verbrandt in Frankrijk;
- de verbrandingspieken in een jaar;
- wat er in 2026 al verbrand is.
Ter vergelijking: 100.000 hectare is tweederde van de provincie Utrecht.
Gemiddeld verbrandt in Frankrijk jaarlijks minder dan 20.000 hectare. Maar dat geeft een vertekend beeld. Door de rustige jaren die ertussen zitten, zie je de extremen zoals dit jaar niet.
De rode lijn laat zien wat sinds 2006 de grootste uitschieters waren. De records, zogezegd.
Dit is dit jaar. Met augustus nog in aantocht en een gigantische brand bij Bordeaux, is in de eerste zeven maanden van 2026 al meer verwoest dan in alle hele jaren ervoor.
Voor Frankrijk is het dus een triest recordjaar wat betreft de schade door natuurbranden. In Spanje is het een bovengemiddelde zomer, maar nog geen record. Daar ging tot dusver 176.000 hectare in vlammen op.
Hoe de huidige felle branden in Spanje en Frankrijk zijn ontstaan is nog onduidelijk. De grootste brandhaarden zijn bij de Franse regio Gironde en zuidelijker bij de plaats Biscarrosse.
In Spanje woeden onder meer natuurbranden in de regio Madrid:
In Europa beginnen de meeste natuurbranden door onvoorzichtige mensen die bijvoorbeeld peuken weggooien of barbecueën. En soms is het pech: begin juli kwamen in Spanje 13 mensen om bij een brand die ontstond door een omgevallen elektriciteitspaal.
De brandweer in beide landen vreest voor de komende dagen. De temperatuur loopt weer op en de wind trekt aan. Evacuaties zijn daarom nog altijd in volle gang. Al meer dan 300.000 mensen moesten hun huizen verlaten: 80.000 in Spanje en 220.000 in Frankrijk.
Hoeveel huizen zijn verwoest, valt nog niet te zeggen: grote delen van de regio zijn nog niet begaanbaar. Op luchtbeelden van de getroffen gebieden is in elk geval te zien dat honderden huizen zijn beschadigd en afgebrand.
Bij de branden vielen zeker twee doden: een Spaanse man uit Manises en een Franse brandweervrijwilliger in Bouches-du-Rhône. Meer dan 90 Franse brandweerlieden raakten gewond. Voor Spanje zijn nog geen cijfers bekend.
Op meerdere plaatsen zijn teams van vrijwilligers bezig huisdieren die achter zijn gebleven te bevrijden. Het is onmogelijk te zeggen hoeveel wilde dieren bij de branden zijn omgekomen, maar de branden zullen grote gevolgen hebben voor het ecosysteem.
Schadelijke rook
Hoewel het directe gevaar van het vuur zelf komt, hebben de branden ook verderop grote gevolgen. De rook van de bosbranden is erg schadelijk en reikt tot ver.
In de rook van natuurbranden zitten veel vervuilende stoffen als koolstofmonoxide, ozon en fijnstof. Vooral dat laatste is een groot probleem: fijnstofdeeltjes kunnen tot diep in de longen en de bloedstroom doordringen. Afhankelijk van de wind kunnen ze honderden kilometers afleggen.
Ook bevat de rook kankerverwekkende stoffen. Zeker als het vuur ook gebouwen bereikt, kunnen er zeer schadelijke chemicaliën in de lucht komen.
Op korte termijn is de rook vooral gevaarlijk voor mensen met longziekten als astma, longontsteking en COPD. Een langere blootstelling verhoogt het risico op longkanker en COPD, en kan zelfs dodelijk zijn.
Soms blijft de luchtkwaliteit nog maanden slecht. Zo werd twee maanden na de brand in Los Angeles van 2025 binnenshuis nog steeds tien keer zo veel vervuiling gemeten als buiten.
Voorlopig is het einde van de natuurbranden en dus de luchtvervuiling nog niet in zicht. De brandweer denkt dat het weken of maanden kan duren voor het vuur is gedoofd.
Built with Shorthand