Israël, Gaza en de gele lijn

Sinds een staakt-het-vuren inging op 10 oktober 2025 is de voortdurende nieuwsstroom uit de Gazastrook afgenomen. Toen Israël en de VS een oorlog begonnen tegen Iran verschoof de aandacht van de wereld bovendien steeds meer naar dat conflict.

Maar nog altijd vallen er doden door Israëlische bombardementen en beschietingen: 2 augustus was zelfs de dodelijkste dag in weken.

Israël bezet steeds meer grondgebied, wat ingaat tegen de afspraken van het staakt-het-vuren.

Gele lijn
Bij dat bestand van 10 oktober 2025 werd een zogenoemde gele lijn getrokken. Daarachter zou Israël zich terugtrekken.

In dit verhaal zie je hoe die 'lijn' steeds meer verandert in een harde nieuwe grens: door de aanleg van een zandwal, militaire infrastructuur en versterkingen, en door beschietingen en bombardementen.

Komen Gazanen in de buurt van deze gele lijn, dan lopen ze het risico beschoten te worden door het Israëlische leger. Aan de door Israël bezette kant wordt puin weggehaald en bebouwing gesloopt.

Doordat deze lijn werd getrokken, was al minder dan 50 procent van de leefruimte in Gaza over voor ruim 2 miljoen mensen.

Maar daar bleef het niet bij.

Inmiddels is de gele lijn namelijk achterhaald. Israël verplaatst markeringen waarmee de lijn wordt aangegeven steeds meer naar het westen, soms met honderden meters tegelijk. Volgens het leger is hierdoor tussen 67 en 70 procent van Gaza nu onder controle van Israël.

Al direct nadat de lijn er was gekomen, werd die verschoven, maar de laatste maanden gebeurt dat in hoger tempo. Tussen 18 en 28 juli zijn op zeker tien plekken blokken verplaatst. Soms worden Gazanen per sms gewaarschuwd dat ze weg moeten, vaak niet.

De markeringen staan nu dichter bij een lijn die het Israëlische leger eind maart verspreidde: de oranje lijn. Hulporganisaties mogen niet in het gearceerde gebied komen zonder Israëlische toestemming.

Dat betekent in essentie dat Israël ook dit gebied beheerst en dat het er dus onveilig is voor Gazanen.

Israël voert geregeld bombardementen uit binnen de niet-bezette zone. Sinds oktober vorig jaar zijn hierbij zeker 1230 Gazanen gedood. De meeste aanvallen waren vlak bij de gele en oranje lijnen.

De bombardementen en Israëlische bezetting hebben ook gevolgen voor de hulpverlening. Volgens hulporganisaties komen er sinds oktober dan wel meer goederen binnen, maar bij lange na nog niet genoeg.

Gazanen zijn nu teruggedrongen tot zo'n 30 procent van het gebied waar ze leefden voor de oorlog. De vluchtelingenkampen zijn er overbevolkt en dat heeft grote gevolgen voor de volksgezondheid: (infectie)ziektes, ongedierte en slechte hygiëne kosten mensenlevens.

Omdat het gebied bij de gele lijn gevaarlijk en grotendeels ontoegankelijk is, zien veel mensen niet wat daar gebeurt. De lijn schuift niet alleen op, die grens wordt ook alsmaar permanenter gemaakt, is te zien op onderstaande satellietbeelden van 27 juli:

Bij de gele lijn werpt Israël een zandwal op van zo'n 2 tot 3 meter hoog. De bouw ervan begon in februari. In de laatste maanden zijn er in hoog tempo kilometers aan toegevoegd.

Het langste deel van de barrière loopt van Khan Younis tot aan Gaza-Stad. Die is al meer dan 28 kilometer lang.

Delen van de wal liggen ruim 1,5 kilometer westelijker dan de originele gele lijn. Dat strookt niet met de bewering van Israël dat het met de zandwal de gele lijn duidelijker wil markeren

Op de satellietbeelden is te zien dat bij de zandwal militaire infrastructuur wordt gebouwd. Er zijn zeker acht nieuwe militaire posten neergezet sinds het staakt-het-vuren. In deze posten is ruimte voor troepen en voertuigen.

Er komen maar weinig beelden van de militaire infrastructuur naar buiten. Deze video van een post bij Jabalia verscheen in december 2025:

Op satellietbeelden uit juli 2026 is te zien dat het puin recht voor de post inmiddels is weggeruimd.

De posten zijn verbonden door wallen, loopgraven en militaire doorgangswegen. Sinds het uitbreken van de oorlog in Gaza werden zeker veertig van dit soort militaire locaties gebouwd.

Ondertussen zijn er nog steeds onderhandelingen tussen Hamas en Israël bezig, maar die lopen telkens vast op dezelfde punten: de ontwapening van Hamas en de terugtrekking van het Israëlische leger.

In onderhandelingen met president Trumps 'Vredesraad' voor Gaza heeft Hamas toegezegd dat het stapsgewijs de wapens gaat overdragen. Tegelijkertijd zou het Israëlische leger zich dan geleidelijk moeten terugtrekken.

Maar de Israëlische premier Netanyahu gaat niet akkoord met deze afspraken. Hij weigert het leger ook maar iets terug te laten trekken voordat Hamas volledig is ontwapend.

Daarbij blijft Israël twee toezeggingen die het deed rondom het staakt-het-vuren niet nakomen: de gevechtspauze en de gefaseerde terugtrekking. Israël breidt juist de militaire aanwezigheid in Gaza uit, en bombardeert het gebied nog steeds.