De strijd tegen
het vuur
"Een strijd als David tegen Goliath", zegt een Franse brandweerman over de strijd tegen het vuur. "We vechten tegen een natuurkracht waarover we geen controle hebben."
Duizenden brandweerlieden in Spanje en Frankrijk vechten al weken tegen het vuur. Bij de strijd tegen de branden bij Bordeaux en Madrid helpen inmiddels tientallen blusvliegtuigen uit heel Europa. Het is een enorme operatie.
Dit is de strijd tegen het vuur in beeld.
In Frankrijk en Spanje worden nu alle gangbare technieken gebruikt om de brand te bestrijden, ziet Edwin Kok. Hij is nationaal coördinator natuurbrandbestrijding bij het NIPV.
De vraag is vooral: wat kún je nog doen tegen een brand als deze? Zo'n grote brand is eigenlijk niet meer te doven: je kunt alleen verspreiding zo veel mogelijk voorkomen.
"Er wordt steeds vaker besloten: hier kunnen we niet blussen, we gaan focussen op waar dat nog wel kan", zegt Kok. "Je moet echt kiezen waar je je inzet op gaat richten."
Om het vuur in te dammen zijn enorm veel mensen nodig. Alleen al bij de brand bij Bordeaux zijn zo'n 5200 brandweermensen, militairen en politiemensen ingezet.
Nieuwe brandjes worden snel geblust, maar ook wordt gebied preventief natgehouden en vegetatie weggehaald.
Vanuit de lucht helpen vliegtuigen en helikopters met blussen en coördineren.
Duizenden vrijwilligers helpen bij de bestrijding van het vuur. Zij richten zich vooral op kleinere brandjes en preventie, waar de professionele brandweer zich richt op de grote vuurhaarden.
Om de teams aan te sturen zijn razendsnel geïmproviseerde coördinatiecentra opgezet, zoals in deze school. Vanuit hier worden blusteams, vliegtuigen en vrijwilligers aangestuurd.
"Bij dit soort grote branden werkt de brandweer vaak samen met meteorologen en analisten", zegt Kok. Bij het indammen van het vuur is voorspellen namelijk essentieel.
Onder normale omstandigheden kun je namelijk goed inspelen op het pad van het vuur. Zo verplaatsen grote branden zich in een V-vorm. Aan de kop van de V verplaatst het vuur zich het snelst, en is het bijna niet te blussen. "Je probeert te voorkomen dat het aan de flanken breder wordt. Daar ga je kijken wat nog wél kan."
Problematisch wordt het wanneer de weersomstandigheden onvoorspelbaar worden. Vooral als de brand zijn eigen weersysteem creëert, zoals de vuurwolk in Gironde deze week, wordt ingrijpen lastig.
"In zo'n geval kan de brand door windstoten plotseling een andere kant op worden gestuurd", zegt Kok. Ook kunnen er door bliksem nieuwe branden ontstaan. "Het best kun je dan terugtrekken en ontruimen, want het kan levensgevaarlijk zijn."
Om het zo veel mogelijk af te remmen, worden op het pad van de brand stroken met begroeiing weggehaald. Dat gebeurt handmatig, zoals hier in Gironde, maar ook door zelf gecontroleerd brand te stichten - al is dat met de huidige weersomstandigheden een risico.
Omdat de tijd dringt, worden op sommige plekken ook met machines zulke brandlanen gemaakt.
Sinds het begin van de natuurbranden daar, werd in Gironde al meer dan 100 kilometer aan brandlanen aangelegd.
De brandlanen zijn vaak zo'n 50 meter breed, maar zelfs dan kan het vuur nog overslaan naar de andere kant. De brandlanen zijn dan ook vooral bedoeld om het vuur te vertragen.
Frankrijk en Spanje vroegen andere landen om hulp en inmiddels cirkelen boven de rookwolken ook 'internationale' blustoestellen. Ieder toestel heeft zo zijn eigen rol bij de brandbestrijding. Hieronder zie je wat een gigantische luchtoperatie dat inmiddels is.
Zo zijn er deze kleine vliegtuigjes die in 5 minuten zijn bijgetankt en volgeladen met water of brandvertragende middelen. Zo zijn ze snel bij beginnende brandhaarden.
Grotere blustoestellen scheppen water rechtstreeks uit meren, rivieren en de zee. Deze schept in 12 seconden 6000 liter water uit een Frans meer.
Blustoestellen worden ondersteund door vliegtuigen met daarin brandvertragende middelen.
De vlamvertrager bestaat onder meer uit ammoniumfosfaat, een zout dat bij hitte een beschermende laag vormt. Ook zit er klei in, waardoor het spul aan bomen blijft kleven.
Andere vliegtuigen en helikopters brengen vanuit de lucht het brandgebied in kaart, coördineren blusacties en helpen bij evacuaties.
De inzet van vliegtuigen heeft beperkt effect, ziet Kok. "Die zijn vooral nuttig bij kleinere branden, of om specifieke delen zoals een dorp te beschermen." Hij noemt het voorbeeld van Los Angeles in de VS, vorig jaar. "Californië heeft het best uitgeruste brandweerkorps ter wereld, en zelfs daar konden ze niets doen." Waar vliegtuigen vooral ook nuttig zijn om beginnende brandhaarden in de kiem te smoren, werden daar de natuurbranden te snel al te groot.
Waarop nu dan ook in Frankrijk en Spanje vooral de focus lag, was het minimaliseren van impact, legt Kok uit: "Er werden nu al uit voorzorg plekken ontruimd terwijl het vuur nog op tientallen kilometers was, zodat er bij de echte evacuatie geen paniek zou ontstaan." Zou iedereen namelijk te elfder ure geëvacueerd worden, dan was dat ook risicovol geweest.
Colofon
Redactie Wouter Hoogland
Eindredactie Jurjen IJsseldijk
Research Yorick de Vries en Wouter Hoogland
Ontwerp Thijs Geritz
Built with Shorthand