Angst en verwarring in Minneapolis

Veel inwoners van de Amerikaanse stad Minneapolis voelen zich onveilig. En juist de duizenden agenten die op straat rondlopen lijken daarvan de oorzaak.

Arrestaties, protesten, doden en agenten van verschillende diensten die niet altijd herkenbaar zijn; dat leidt tot onrust en wantrouwen.

Het begon met de komst van enkele duizenden ICE-agenten die door president Trump naar Minneapolis werden gestuurd. Een stad met veel democratische kiezers. De agenten van Immigration and Customs Enforcement zijn op zoek naar mensen zonder verblijfsvergunning.

Dat doet de immigratiedienst vaak willekeurig en met geweld. Daarom zijn er ook andere diensten op de been in Minneapolis, die burgers juist moeten beschermen tegen geweld van ICE-agenten. Zo ontstaat een straatbeeld vol uniformen en wapens.

Maar wie is dan wie?

De afgelopen weken liep een confrontatie met immigratieagenten twee keer dodelijk af. De Amerikaanse Renée Good werd in haar auto door het hoofd geschoten door ICE-agenten. Op verpleegkundige Alex Pretti werden tien kogels afgevuurd door de grenspolitie; Pretti overleed ter plekke.

Die incidenten zetten de al gespannen verhoudingen in de stad in de noordelijke staat Minnesota nog eens extra op scherp.

ICE en de Border Patrol zijn niet de enige diensten in de stad. Inmiddels zijn ook de Nationale Garde, anti-drugsagenten van de DEA, FBI-agenten en de Secret Service actief. En ook de lokale politie van Minneapolis.

Dat zorgt voor verwarring onder burgers, zegt een Amerikaanse verpleegkundige uit Minneapolis tegen de NOS.

"Ik heb werkelijk geen idee meer wie precies waarbij hoort. Ik kan die federale agenten niet van elkaar onderscheiden."

_{Aemelia Tallen-Whited}

Aemelia is continu op haar hoede. "ICE-agenten kunnen overal opduiken", zegt ze. Die kunnen ook Amerikaanse staatsburgers zoals zij tegenhouden om papieren te controleren. Bij twijfel mogen ze iemand arresteren.

Het probleem voor burgers is dat ICE-agenten niet goed te herkennen zijn; de meesten hebben geen standaard uniform. Ze mogen burgerkleding dragen, of een vest met daarop hun afdeling (ERO, HSI) of simpelweg 'police'.

Het afgelopen jaar verdubbelde het aantal ICE-agenten in de VS naar 22.000. Daarmee wil Trump zijn 'grootste deportatie-actie ooit' uitvoeren.

Om zoveel mogelijk agenten in te kunnen zetten, is de training van ICE ingekort. Een volwassen Amerikaan kan nu na acht weken training aan de slag voor de dienst. Dat roept vragen op over hoe bekwaam een ICE-agent is.

Ook de voertuigen die ICE-agenten gebruiken roepen verwarring en wantrouwen op. Het zijn vaak gewone auto's, zonder herkenbare logo's of sirenes.

"Ik ben steeds aan het opletten. Bij elke auto met getinte ramen schrik ik en word ik meteen achterdochtig."

_{Aemelia Tallen-Whited}

Wat de agenten wel hebben, zijn zware wapens en een militaire uitrusting. Dat is goed te zien op onderstaande foto.

Op de uiteindes van geweren zitten geluidsdempers. Sommigen hebben ook infraroodlasers op hun geweer, die alleen met nachtkijkers te zien zijn. Middelen die voorheen vooral op het slagveld werden ingezet.

De formele rechten die ICE-agenten daarentegen hebben, zijn beperkt. Ze mogen bijvoorbeeld niet zomaar een auto doorzoeken. De grenspolitie mag dat wel, mits ze dat in de buurt van de grens doet.

Minneapolis ligt 350 kilometer van de grens met Canada; toch is de grenspolitie er actief. Ook zij dragen niet altijd een eigen uniform - op hun kleding kan ‘Border Patrol’ of ook ‘police’ staan.

Agenten van ICE en de grenspolitie zijn aanwezig op meerdere plekken in de stad. Hieronder zie je de door nieuwszender CNN geverifieerde locaties. Je ziet ook waar burgers zijn doodgeschoten.

De hardhandige en vaak willekeurige werkwijze van ICE-agenten zorgt voor onrust en weerstand in de stad. De NOS sprak erover met Johan van Parys, pastoraal werker in Minneapolis. Hij woont al 30 jaar in de wijk waar Pretti werd doodgeschoten.

"Ik hoorde ambulances en helikopters boven onze buurt. Onmiddellijk na de moord was er veel spanning."

_{Johan van Parys}

Het is de taak van de lokale politie in Minneapolis - ongeveer 600 agenten - om de orde te bewaren. Politiechef Brian O’Hara heeft ze opgedragen om in te grijpen als ICE excessief geweld gebruikt tegen burgers. Agenten die dat niet doen, verliezen hun baan.

Andersom moet de lokale politie soms ook de ICE-agenten beschermen tijdens protesten. Hieronder zie je agenten van de MPD, de Minneapolis Police Department, een hotel bewaken.

Door de oproep van de politiechef zien sommige inwoners de lokale politie nu vaker als een bondgenoot. Dat was niet altijd zo, vertelt verpleegkundige Tallen-Whited.

Want Minneapolis is ook de stad waar George Floyd in 2020 werd gedood door een lokale agent. Die zette minutenlang zijn knie in de nek van Floyd. Het politiegeweld tegen de zwarte Amerikaan leidde tot enorme protesten.

"Tijdens de protesten van Black Lives Matter vochten inwoners tegen de lokale politie. Nu is dat anders. De politie wordt gezien als een bondgenoot. Nu is het onze staat tegen de federale overheid. Iedereen die vanuit de federale overheid hierheen komt, voelt als een vijand."

_{Aemelia Tallen-Whited}

De 600 lokale agenten zijn niet opgewassen tegen de onrust in de stad. Daarom heeft de gouverneur van de staat Minnesota de hulp van de Nationale Garde ingeroepen.

Die bestaat uit reservisten en is onderdeel van het Amerikaanse leger. De meesten leden van de Nationale Garde hebben gewoon een baan in de burgermaatschappij.

Elke Amerikaanse staat heeft een eigen eenheid van de Nationale Garde en die staat onder bevel van de gouverneur van die staat.

Om zichzelf te onderscheiden van ICE-agenten, die soms ook militaire kleding dragen, heeft de Nationale Garde vaak reflecterende vesten aan. Op nieuwsbeelden is te zien hoe ze koffie en donuts uitdelen aan demonstranten.

Naast alle eerder genoemde diensten worden er ook anti-drugsagenten van de DEA ingezet. Net als FBI-agenten en soms de Secret Service.

Johan van Parys vertelt dat veel mensen in zijn stad een migratieachtergrond hebben. Z'n collega uit Mexico heeft nu continu z'n verblijfspapieren op zak. Andere gezinnen durven de straat helemaal niet meer op.

"Die mensen zitten in hun huis. We proberen nu voedselpakketten voor ze te maken en langs te brengen. Scholen bieden weer onderwijs aan via Zoom."

_{Johan van Parys}

Ook Tallen-Whited brengt voedselpakketten rond in de stad. Volgens haar neemt het gevoel van veiligheid door alle agenten steeds verder af. Inmiddels heeft ze het heft in eigen hand genomen.

"We bewaken nu bushaltes zodat kinderen veilig de bus in kunnen stappen zonder ontvoerd te worden. Dat klinkt absurd, maar zo is de situatie hier nu. Vanavond bewaak ik een kinderfeestje. Wat we precies kunnen doen - weet ik nog niet. Ik heb mijn fluitje en mijn telefoon. Dat is alles wat ik heb."

_{Aemelia Tallen-Whited}