Bezig met laden van data...

Juist meer in plaats van minder vluchten over oosten Oekraïne voorafgaand aan ramp MH17

Scroll naar beneden

In de maanden voorafgaand aan de ramp met de MH17 nam het vliegverkeer boven Oost-Oekraïne toe in plaats van af. Tot nu toe bestond het beeld dat veel vliegmaatschappijen het oosten van Oekraïne meden vanwege het conflict tussen Oekraïne en Russische separatisten. Het tegendeel is waar.

Op basis van data van de website flightradar24.com maakte de NOS een analyse. Het betreft vluchten over het oosten van Oekraïne in de maanden februari tot en met juli vorig jaar.

Vluchten boven Oost-Oekraïne in maanden voorafgaand aan ramp met MH17

Tot en met mei wordt er nog gevlogen op het vliegveld van Donetsk. Bijvoorbeeld op en zijn er duidelijke vliegpatronen waarneembaar rond het vliegveld. Vanaf zijn er geen duidelijk waarneembare vluchten meer op Donetsk.

Van iedere maand is een week onder de loep genomen. Daaruit blijkt dat er in februari en maart dagelijks gemiddeld 103 vliegtuigen boven de regio vlogen waar vlucht MH17 werd neergehaald.

In april steeg dit aantal: toen vlogen er gemiddeld 155 vliegtuigen per dag over het gebied rondom Loegansk en Donetsk. In mei en juni ging het om gemiddeld 144 vluchten per dag, in juli zo’n 137 vliegtuigen per dag.

De stijging is onder meer het gevolg van de sluiting van het luchtruim boven de Krim op 3 april. Vliegtuigmaatschappijen moesten daarna een andere route kiezen, ten noorden of ten zuiden van de Krim. Vele kozen voor het noorden, over Oekraïens oorlogsgebied.

Volgens de Europese luchtverkeersleider Eurocontrol spelen ook andere factoren een rol bij de toename van vluchten sinds april, zoals het weer, de overgang van het winter- naar het zomerseizoen en luchtruimrestricties in andere delen van de wereld, bijvoorbeeld het Midden-Oosten.

Voor vliegen door het luchtruim boven Oost-Oekraïne golden tot 1 juli geen afwijkende restricties. Vanaf 1 juli moesten vliegtuigen minimaal op 8000 meter hoogte vliegen. Dit veranderde toen op 14 juli een Oekraïens transportvliegtuig werd neergeschoten. Daarna mocht alleen nog gevlogen worden boven 9700 meter. Vlucht MH17 vloog op 10.000 meter.

Minimaal toegestane vlieghoogte in het luchtruim van Oost-Oekraïne

Geografisch gebied
Verantwoording data

De NOS heeft bij de website flightradar24.com data opgevraagd van alle vluchten boven het gebied waar vlucht MH17 crashte. Deze regio rond Donetsk en Loegansk komt overeen met het gebied waarvoor in juli vorig jaar diverse zogeheten Notice to Airman (NOTAM) zijn uitgegeven. Een NOTAM bevat belangrijke informatie voor piloten over de vliegroute. Op 17 juli werd ook een NOTAM uitgegeven: daarin stond dat het luchtruim werd gesloten boven het gebied waar vlucht MH17 die dag neerstortte. In deze regio vonden al langer gevechten plaats tussen het Oekraïense regeringsleger en pro-Russische separatisten. Daarbij werden elf vliegtuigen en acht helikopters uit de lucht geschoten. We vroegen de gegevens op van steeds een week in de maanden februari, maart, april, mei, juni en juli 2014.

Na het ongeluk op 17 juli met vlucht MH17 sloot Oekraïne het luchtruim boven het oosten van het land. Onder meer KLM vloog tot die tijd over dit gebied. Wel leek KLM de route over Donetsk te mijden, nadat op 26 mei rond de luchthaven gevechten waren uitgebroken.
KLM zegt daar het volgende over: "Een vliegplan is afhankelijk van meerdere factoren, onder meer van route-afspraken met landen, veiligheidsinschattingen en wind. Op basis van zulke factoren wordt elke dag een route gepland die dan ook van dag tot dag kan verschillen."

Of een vliegtuig al dan niet een bepaalde route vliegt, bepaalt de vliegmaatschappij zelf. Luchtvaartmaatschappijen uit hetzelfde land kunnen dus een andere afweging maken, zoals uit het onderzoek blijkt.

Welke airlines stopten met vliegen boven Oost-Oekraïne?

Gestopt om veiligheidsredenen
Reden onbekend

Zo vloog British Airways volgens onze gegevens voor het laatst over dit gebied op 19 april. De Britse maatschappij Virgin Atlantic vloog wel over het gebied, tot aan de ramp met de MH17. British Airways zegt hierover: "Onze vliegplannen variëren, afhankelijk van diverse factoren. Maar onze hoogste en eerste prioriteit is altijd de veiligheid van onze bemanning en passagiers. We vliegen alleen in een luchtruim als we zeker weten dat het er veilig is”.

Van de grotere Amerikaanse maatschappijen vlogen United Airlines en Delta Airlines over het gebied. Delta Airlines vloog in de geanalyseerde weken drie keer over het gebied; de laatste keer op 10 maart. United vloog er op 14 juli voor het laatst over.

Waarom United Airlines stopte met vliegen over het gebied, wil de maatschappij niet zeggen. Wel laat de maatschappij weten dat de veiligheid van de klanten en medewerkers hun 'topprioriteit' is. "We vliegen alleen routes waarvan we overtuigd zijn dat ze veilig zijn. Die inschatting is gebaseerd op informatie die we ontvangen van relevante autoriteiten, en op onze eigen inschattingen, die we regelmatig beoordelen."

Politieke situatie

In Duitsland vlogen Lufthansa en Condor over het gebied. Lufthansa vloog tot aan de ramp met de MH17 over deze regio, terwijl Condor na 20 april niet meer boven dit gebied vloog. “We zijn daarmee gestopt vanwege de veiligheid. Dat had te maken met de politieke situatie in de Krim en het oosten van het land. Er werd gevochten, er waren wapens. Je hoeft niet te wachten met stoppen met vliegen boven een bepaald gebied tot er iets gebeurt. We willen zeker weten dat een luchtruim veilig is. Daarom vliegen wij nooit over conflictgebieden.”

Andere maatschappijen die volgens onze gegevens na eind april niet meer over het oosten van Oekraïne vlogen, zijn de Russische maatschappij Yakutia Airlines, Norwegian.com, het Finse Finnair, Thomas Cook Airlines Scandinavia uit Denemarken en Scandinavian Airlines System (SAS).

Dienstregeling

Norwegian.com en Finnair zijn gestopt vanwege de veiligheid. “Het conflict in het oosten van Oekraïne heeft invloed gehad op onze routes gedurende een bepaalde periode het afgelopen jaar”, zegt Norwegian.com. Maar bij beide maatschappijen speelt ook mee dat vliegroutes erg kunnen variëren.

Twee andere luchtvaartmaatschappijen vlogen eind april om een heel andere reden niet meer boven het conflictgebied: de dienstregeling naar Thailand hield na de winter op. Dat geldt voor de Deense maatschappij Thomas Cook Airlines Scandinavia en vor SAS, de gemeenschappelijke luchtvaartmaatschappij van Denemarken, Noorwegen en Zweden.

Het luchtruim van Oost-Oekraïne op 17 juli

15.21 uur, het moment dat vlucht MH17 crashte
Reactie luchtvaartmaatschappijen

De NOS heeft alle luchtvaartmaatschappijen die volgens onze gegevens in het voorjaar van 2014 zijn gestopt met vliegen boven het gebied waar MH17 neerstortte, gevraagd naar de reden daarvan. Sommige wilden die vraag beantwoorden, maar enkele, zoals Delta Airlines en Air Transat, gaven geen reactie.

Sporadisch vliegen over Oost-Oekraïne

Diverse luchtvaartmaatschappijen vlogen tijdens de geanalyseerde weken slechts een of twee keer over de regio die wij onderzochten. Zo vloog Air France alleen op 21 februari over het gebied. Air Transat op 18 april. Cathay Pacific op 16 en 23 februari. De Japanse maatschappij All Nippon Airways vloog in april twee keer over het gebied. Philippine Airlines vloog op 11 maart en 17 april over dit gebied.Omdat deze maatschappijen zo sporadisch over het gebied vlogen, hebben we ze niet opgenomen in het overzicht van maatschappijen die eerder zijn gestopt met vliegen boven Oost-Oekraïne.


Scroll naar begin